Ο καρκίνος τραχήλου μήτρας είναι ένας γυναικολογικός καρκίνος που αναπτύσσεται στον τράχηλο, δηλαδή στο κατώτερο τμήμα της μήτρας που επικοινωνεί με τον κόλπο. Πρόκειται για μια νόσο που συνήθως εξελίσσεται σταδιακά, μέσα από προκαρκινικές αλλοιώσεις, πριν μετατραπεί σε καρκίνο.
Ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Συνδέεται στενά με τη λοίμωξη από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων, ο οποίος είναι πολύ συχνός και μεταδίδεται κυρίως μέσω σεξουαλικής επαφής.
Οι περισσότερες λοιμώξεις υποχωρούν από μόνες τους, όμως ορισμένοι τύποι υψηλού κινδύνου μπορεί εάν επιμείνουν για χρόνια, να προκαλέσουν αλλοιώσεις στα κύτταρα του τραχήλου. Για τον λόγο αυτό, ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος έχει καθοριστική σημασία.
Ποια είναι τα είδη του καρκίνου τραχήλου μήτρας;
Ο καρκίνος τραχήλου μήτρας διακρίνεται κυρίως σε δύο βασικούς τύπους. Ο συχνότερος είναι το καρκίνωμα από πλακώδη κύτταρα, το οποίο αναπτύσσεται στα κύτταρα που καλύπτουν την εξωτερική επιφάνεια του τραχήλου. Ο δεύτερος τύπος είναι το αδενοκαρκίνωμα, το οποίο ξεκινά από τα αδενικά κύτταρα που βρίσκονται πιο εσωτερικά, στον τραχηλικό αυλό.
Και οι δύο μορφές σχετίζονται με προκαρκινικές αλλοιώσεις, οι οποίες μπορούν να εντοπιστούν με τον κατάλληλο έλεγχο. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που ο καρκίνος τραχήλου της μήτρας θεωρείται από τους καρκίνους με σημαντικές δυνατότητες πρόληψης. Αναλυτικότερα, η έγκαιρη ανίχνευση παθολογικών κυττάρων επιτρέπει την αντιμετώπιση των αλλοιώσεων πριν εξελιχθούν.
Στη συνέχεια με τη βοήθεια της ιστολογικής εξέτασης μπορεί να γίνει η διάκριση του τύπου αλλά και το στάδιο της νόσου έτσι ώστε να σχεδιαστεί το κατάλληλο θεραπευτικό πλάνο.
Ποια είναι τα αίτια και οι παράγοντες κινδύνου;
Ο βασικότερος παράγοντας κινδύνου για τον καρκίνο τραχήλου μήτρας είναι η εμμένουσα λοίμωξη από τύπους υψηλού κινδύνου του HPV.
Συγκεκριμένα, οι τύποι 16 και 18 έχουν συνδεθεί στενά με την ανάπτυξη καρκίνου στον τράχηλο. Ωστόσο, η μόλυνση από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων δεν σημαίνει ότι μια γυναίκα θα εμφανίσει καρκίνο άλλωστε στις περισσότερες περιπτώσεις, το ανοσοποιητικό σύστημα ελέγχει τη λοίμωξη.
Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν η λοίμωξη παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν γίνεται τακτικός έλεγχος.
Παράγοντες όπως:
- η πρώιμη έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας
- η συχνή εναλλαγή συντρόφων
- το κάπνισμα
- η εξασθένηση του ανοσοποιητικού
μπορεί να συμβάλουν στην εμφάνιση τραχηλικών αλλοιώσεων.
Σε κάθε περίπτωση, με τη σωστή ενημέρωση, τη παρακολούθηση και την έγκαιρη αντιμετώπιση των αλλοιώσεων όταν εντοπιστούν καμία γυναίκα δεν θα πρέπει να νιώθει φόβο, ο HPV είναι ένας συχνός ιός.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;
Στα αρχικά στάδια, ο καρκίνος τραχήλου μήτρας μπορεί να μην προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Αυτός είναι και ο λόγος που ο προληπτικός έλεγχος δεν πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχουν ενοχλήσεις.
Όταν η νόσος εξελίσσεται, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως:
- αιμορραγία μετά τη σεξουαλική επαφή
- αιμορραγία ανάμεσα στις περιόδους
- αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση
- ασυνήθιστες κολπικές εκκρίσεις, με διαφορετική σύσταση ή οσμή
- πόνος χαμηλά στην κοιλιά, στη λεκάνη ή στη μέση
- πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή
- συχνοουρία ή αίμα στα ούρα σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις
Τα παραπάνω συμπτώματα δεν σημαίνουν πάντα καρκίνο, πολλές φορές σχετίζονται και με άλλες γυναικολογικές παθήσεις. Ωστόσο, όταν επιμένουν ή επαναλαμβάνονται, χρειάζονται αξιολόγηση από γυναικολόγο.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση ξεκινά συνήθως από τον προληπτικό έλεγχο.
Το τεστ Παπανικολάου μπορεί να εντοπίσει αλλοιώσεις στα κύτταρα του τραχήλου, ενώ το HPV DNA test ανιχνεύει την παρουσία τύπων υψηλού κινδύνου του ιού HPV. Ο συνδυασμός αυτών των εξετάσεων βοηθά στην πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση της γυναικολογικής υγείας.
Στην συνέχεια, όταν τα αποτελέσματα δείχνουν ύποπτες αλλοιώσεις, ο γιατρός μπορεί να συστήσει κολποσκόπηση. Πρόκειται για εξέταση κατά την οποία ο τράχηλος ελέγχεται με ειδικό μικροσκόπιο, ώστε να εντοπιστούν περιοχές που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.
Εάν κριθεί απαραίτητο, λαμβάνεται βιοψία και το δείγμα αποστέλλεται για ιστολογική εξέταση.
Πώς αντιμετωπίζεται ο καρκίνος τραχήλου μήτρας;
Η θεραπεία του καρκίνου τραχήλου μήτρας εξαρτάται κυρίως από το στάδιο στο οποίο διαγιγνώσκεται η νόσος.
Στις προκαρκινικές αλλοιώσεις ή στον πολύ πρώιμο καρκίνο, μπορεί να γίνει αφαίρεση της βλάβης με τοπικές τεχνικές, όπως κωνοειδής εκτομή ή loop εκτομή. Στόχος είναι να αφαιρεθεί ο παθολογικός ιστός και να διατηρηθεί η ανατομία και η λειτουργία του τραχήλου.
Σε αρχικά στάδια καρκίνου, η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει υστερεκτομή ή σε επιλεγμένες περιπτώσεις, τραχηλεκτομή όταν υπάρχει επιθυμία διατήρησης της γονιμότητας. Σε πιο προχωρημένα στάδια, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή συνδυασμό αυτών.
Κάθε θεραπευτικό πλάνο πρέπει να είναι εξατομικευμένο, να λαμβάνονται υπόψη το στάδιο της νόσου, η ηλικία, η γενική υγεία και οι προσωπικές ανάγκες της γυναίκας.
Ο καρκίνος τραχήλου μήτρας είναι μια νόσος στην οποία η πρόληψη μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά. Ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος, το τεστ Παπ, το HPV DNA test όταν κρίνεται απαραίτητο και ο εμβολιασμός κατά του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας αποτελούν βασικά μέσα προστασίας για κάθε γυναίκα. Για τον λόγο αυτό, ο ετήσιος προληπτικός έλεγχος δεν πρέπει να αναβάλλεται, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα.
Με σωστή ενημέρωση, συνέπεια στις εξετάσεις και καθοδήγηση από τον γυναικολόγο, κάθε γυναίκα μπορεί να φροντίσει ουσιαστικά την υγεία της και να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου τραχήλου μήτρας.
Ο Αδάμ Σ. Μιλτιάδης, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος, με εμπειρία στη γυναικολογική φροντίδα και στην παρακολούθηση της γυναικείας υγείας σε κάθε στάδιο της ζωής, μπορεί να σας καθοδηγήσει υπεύθυνα σχετικά με τον προληπτικό έλεγχο και τον εμβολιασμό.
Για περισσότερες πληροφορίες ή για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας, επικοινωνήστε με το ιατρείο.
