Ινομυώματα

Τι είναι τα ινομυώματα;

Τα ινομυώματα της μήτρας  είναι καλοήθεις νεοπλασματικοί όγκοι που προέρχονται από τα  λεία μυϊκά κύτταρα του μυομητρίου και περιέχουν μεταβλητό ποσοστό ινώδους συνδετικού ιστού. Αποτελούν την πιο συχνή μορφή καλοήθους νεοπλασίας του γυναικείου γεννητικού συστήματος και απαντώνται σε σημαντικό ποσοστό γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.

Τα ινομυώματα είναι ορμονοεξαρτώμενοι όγκοι. Αυτό σημαίνει ότι η ανάπτυξή τους επηρεάζεται κυρίως από τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη. Το γεγονός αυτό  εξηγεί την αύξησή τους κατά την αναπαραγωγική ηλικία και τη συρρίκνωσή τους μετά την εμμηνόπαυση.

Τύποι ινομυωμάτων

Τα ινομυώματα της μήτρας ταξινομούνται ανάλογα με τη θέση τους σε σχέση με τα ανατομικά στρώματα της μήτρας. Η ακριβής εντόπιση καθορίζει τόσο τα συμπτώματα όσο και την καταλληλότερη θεραπευτική προσέγγιση.

• Υπορρογόνια ινομυώματα: Αναπτύσσονται στην εξωτερική επιφάνεια της μήτρας, κάτω από τον ορογόνο χιτώνα. Συνήθως δεν επηρεάζουν τον κύκλο, αλλά ενδέχεται να προκαλέσουν πιεστικά φαινόμενα στην ουροδόχο κύστη ή το έντερο.
• Ενδοτοιχωματικά ινομυώματα: Εντοπίζονται στο πάχος του μυομητρίου και αποτελούν τον συχνότερο τύπο. Μπορούν να προκαλέσουν αύξηση του μεγέθους της μήτρας, δυσμηνόρροια και μηνορραγίες.
• Υποβλεννογόνια ινομυώματα: Αναπτύσσονται κάτω από το ενδομήτριο, προβάλλοντας προς την ενδομητρική κοιλότητα. Είναι ο λιγότερο συχνός τύπος, αλλά προκαλούν τα πιο έντονα συμπτώματα. Αυτού του είδους τα ινομυώματα  προκαλούν και υπογονιμότητα λόγω παραμόρφωσης της ενδομητρικής κοιλότητας.
• Μισχωτά ινομυώματα: Πρόκειται για ινομυώματα με μίσχο, τα οποία μπορεί να είναι είτε υπορογόνια είτε υποβλεννογόνια. Ενδέχεται να προκαλέσουν οξύ άλγος λόγω στρέψης του μίσχου ή νέκρωσης.
• Τραχηλικά ινομυώματα: Εντοπίζονται στον τράχηλο της μήτρας και μπορεί να προκαλέσουν δυσπαρευνία, αιμορραγία ή αίσθημα πίεσης στην πύελο. Είναι σχετικά σπάνια, αλλά ενδέχεται να δυσκολέψουν τον τοκετό.

Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης των ινομυωμάτων;

Η αιτιοπαθογένεια των ινομυωμάτων της μήτρας είναι πολυπαραγοντική. Ειδικότερα, περιλαμβάνει τη σύνθετη αλληλεπίδραση ορμονικών, γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν τη λειτουργία και τη δομή του μυομητρίου.

• Ορμονικοί παράγοντες: Όπως προαναφέρθηκε, τα ινομυώματα είναι ορμονοεξαρτώμενοι όγκοι, με αυξημένη ευαισθησία στα οιστρογόνα και την προγεστερόνη. Η εξάρτηση από τα οιστρογόνα εξηγεί την απουσία ινομυωμάτων πριν την εφηβεία και τη συρρίκνωσή τους μετά την εμμηνόπαυση, όταν τα επίπεδα των ορμονών μειώνονται.
• Γενετικοί παράγοντες: Έχουν εντοπιστεί μεταλλάξεις σε γονίδια όπως τα MED12 και HMGA2. Τα γονίδια αυτά ρυθμίζουν την ανάπτυξη και διαφοροποίηση των λείων μυϊκών κυττάρων. Η οικογενειακή προδιάθεση αποτελεί τεκμηριωμένο παράγοντα κινδύνου, καθώς γυναίκες με συγγενείς πρώτου βαθμού που πάσχουν από ινομυώματα έχουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης.

Oι περιβαλλοντικοί και μεταβολικοί παράγοντες που έχουν ταυτιστεί με την εμφάνιση ινομυωμάτων είναι οι κάτωθι:

• Παχυσαρκία: Συνδέεται με αυξημένα επίπεδα οιστρογόνων.
• Διατροφή πλούσια σε κορεσμένα λίπη: Προάγει ορμονικές ανισορροπίες και μεταβολικές διαταραχές.
• Πρώιμη εμμηναρχή: Η παρατεταμένη οιστρογονική διέγερση του μυομητρίου θεωρείται καθοριστικός μηχανισμός στην παθογένεση των ινομυωμάτων.
• Ατεκνία: Η απουσία κυήσεων συνδέεται με παρατεταμένη οιστρογονική διέγερση του ενδομητρίου και του μυομητρίου, αυξάνοντας τον κίνδυνο ανάπτυξης.
• Έκθεση σε εξωγενή οιστρογόνα και ενδοκρινικούς διαταράκτες: Ορισμένες χημικές ουσίες που μιμούνται τη δράση των οιστρογόνων ενδέχεται να προάγουν τον σχηματισμό και την αύξηση των ινομυωμάτων.

Με ποια συμπτώματα εμφανίζονται τα ινομυώματα;

Τα ινομυώματα μήτρας ενδέχεται να προκαλέσουν τα παρακάτω συμπτώματα:

• Μηνορραγία
• Σιδηροπενική αναιμία λόγω αυξημένης απώλειας αίματος
• Πυελικός ή υπογάστριος πόνος
• Αίσθημα πίεσης ή βάρους στην πύελο
• Συχνουρία ή δυσουρία (λόγω πίεσης στην ουροδόχο κύστη)
• Δυσκοιλιότητα ή αίσθημα πληρότητας (λόγω πίεσης στο ορθό)
• Διόγκωση ή παραμόρφωση της μήτρας
• Προβλήματα γονιμότητας
• Αυξημένος κίνδυνος αποβολών ή πρόωρου τοκετού

Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;

Η διάγνωση των ινομυωμάτων της μήτρας στηρίζεται στη συνδυαστική αξιολόγηση κλινικών ευρημάτων και απεικονιστικών εξετάσεων υψηλής ακρίβειας. Η γυναικολογική εξέταση αποτελεί το πρώτο διαγνωστικό βήμα, επιτρέποντας την αναγνώριση διόγκωσης ή ανώμαλης σύστασης της μήτρας, χωρίς ωστόσο να παρέχει πάντοτε τη δυνατότητα διαφοροδιάγνωσης από άλλες μάζες.

Το διακολπικό υπερηχογράφημα αποτελεί τη βασική απεικονιστική μέθοδο, προσφέροντας υψηλή ευαισθησία. Εκτός αυτού προσφέρει, εξειδίκευση στη χαρτογράφηση του αριθμού, του μεγέθους και της εντόπισης των ινομυωμάτων σε σχέση με το ενδομήτριο και το μυομήτριο.

Σε περιπτώσεις όπου τα ινομυώματα είναι πολλαπλά ή παρουσιάζουν σύνθετη μορφολογία, η μαγνητική τομογραφία (MRI) προσφέρει υψηλής ευκρίνειας απεικόνιση. Μέσω αυτής διευκολύνεται  η διάκρισή τους τους από άλλες παθήσεις της μήτρας, όπως η αδενομύωση ή τα σαρκώματα.

Η ολοκληρωμένη διαγνωστική εκτίμηση είναι απαραίτητη για την ορθή ταξινόμηση, τον θεραπευτικό σχεδιασμό και την επιλογή της πλέον ενδεδειγμένης προσέγγισης αντιμετώπισης.

Ινομυώματα & Θεραπεία

Η αντιμετώπιση των ινομυωμάτων της μήτρας βασίζεται σε εξατομικευμένη εκτίμηση, λαμβάνοντας υπόψη:

• τη βαρύτητα των συμπτωμάτων.
• το μέγεθος και τη θέση των ινομυωμάτων.
• την ηλικία της γυναίκας.
• την επιθυμία διατήρησης της γονιμότητας.

 Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως ανάλογα GnRH, προγεσταγόνα ή συνδυασμένα αντισυλληπτικά. Στόχος της φαρμακευτικής αγωγής είναι  η ρύθμιση της εμμηνορρυσίας η τη μείωση του μεγέθους των ινομυωμάτων, ενώ τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση των συμπτωμάτων.

Σε περιπτώσεις όπου η φαρμακευτική αγωγή δεν επαρκεί, εφαρμόζονται επεμβατικές τεχνικές όπως:

• η ινομυωματεκτομή, που επιτρέπει τη διατήρηση της μήτρας και της γονιμότητας.
• ο εμβολισμός των μητριαίων αρτηριών, που προκαλεί τη συρρίκνωσή τους μέσω μείωσης της αιμάτωσης.
• η μη επεμβατική μέθοδος HIFU, η οποία με τη χρήση εστιασμένων υπερήχων οδηγεί σε θερμική καταστροφή του ινομυώματος.

Η επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής στρατηγικής απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ ασθενούς και ιατρικής ομάδας, με γνώμονα την ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής της ασθενούς.

Εάν εμφανίζετε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα, θα πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα με έναν έμπειρο γυναικολόγο. Ο Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος Αδάμ Σ. Μιλτιάδης βρίσκεται στη διάθεσή σας για την αντιμετώπιση των ινομυωμάτων αλλά και  οποιασδήποτε γυναικολογικής πάθησης.  Επικοινωνήστε μαζί μας, για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας.