Τι είναι η υπογονιμότητα;
Η υπογονιμότητα αφορά τη δυσκολία επίτευξης εγκυμοσύνης έπειτα από 12 μήνες τακτικών σεξουαλικών επαφών χωρίς προφύλαξη.
Πρόκειται για ένα ζήτημα που μπορεί να αφορά και τους δύο συντρόφους, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η ακριβής αιτία δεν εντοπίζεται με σαφήνεια.
Καθώς η γονιμότητα επηρεάζεται από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, κάθε περίπτωση χρειάζεται να αξιολογείται ξεχωριστά. Η σωστή και έγκαιρη διερεύνηση μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση του προβλήματος και στην επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης για κάθε ζευγάρι.
Ποια είναι τα συχνότερα αίτια υπογονιμότητας στις γυναίκες;
Η γυναικεία υπογονιμότητα μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικές αιτίες που επηρεάζουν την ωορρηξία, τις σάλπιγγες, τη μήτρα ή την ποιότητα των ωαρίων.
Σε αρκετές περιπτώσεις δεν υπάρχει μία μόνο αιτία, αλλά ένας συνδυασμός παραγόντων που χρειάζεται να αξιολογηθεί συνολικά.
Στα συχνότερα αίτια περιλαμβάνονται:
- Οι διαταραχές της ωορρηξίας, οι οποίες μπορεί να συνδέονται με το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, διαταραχές του θυρεοειδούς ή άλλες ορμονικές μεταβολές.
- Η απόφραξη ή η δυσλειτουργία των σαλπίγγων, συχνά ως αποτέλεσμα φλεγμονών, συμφύσεων ή προηγούμενων χειρουργικών επεμβάσεων.
- Η ενδομητρίωση, καθώς μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των ωοθηκών και των σαλπίγγων, αλλά και γενικότερα το περιβάλλον της πυέλου.
- Παθήσεις ή αλλοιώσεις της μήτρας, όπως τα ινομυώματα, οι πολύποδες μήτρας, οι ενδομήτριες συμφύσεις ή ορισμένες συγγενείς ανωμαλίες.
- Η ηλικία, καθώς με την πάροδο του χρόνου μειώνεται σταδιακά τόσο ο αριθμός όσο και η ποιότητα των διαθέσιμων ωαρίων.
Παράλληλα, παράγοντες όπως σημαντικές μεταβολές του σωματικού βάρους, η υπερβολικά έντονη άσκηση, το αυξημένο στρες και ορισμένες χρόνιες παθήσεις μπορεί να επηρεάσουν τη φυσιολογική λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος.
Ποια είναι τα συχνότερα αίτια υπογονιμότητας στους άνδρες;
Η ανδρική υπογονιμότητα σχετίζεται κυρίως με την παραγωγή, την ποιότητα ή τη μεταφορά των σπερματοζωαρίων. Επίσης, είναι ιδιαίτερα σημαντικό η αξιολόγηση του άνδρα να πραγματοποιείται παράλληλα με τον γυναικολογικό έλεγχο.
Τα συχνότερα αίτια περιλαμβάνουν:
- Μειωμένη συγκέντρωση, κινητικότητα ή φυσιολογική μορφολογία των σπερματοζωαρίων.
- Κιρσοκήλη, η οποία μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή και την ποιότητα του σπέρματος.
- Ορμονικές, γενετικές ή χρωμοσωμικές διαταραχές.
- Φλεγμονές, όπως προστατίτιδα, επιδιδυμίτιδα ή ορχίτιδα.
- Διαταραχές στύσης, εκσπερμάτισης ή εναπόθεσης του σπέρματος.
- Συγγενείς ή ανατομικές ανωμαλίες, καθώς και ιστορικό κρυψορχίας.
Επιπλέον, η ποιότητα του σπέρματος μπορεί ακόμη να επηρεαστεί από ορισμένες παθήσεις, φάρμακα και περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Υπογονιμότητα: Τι περιλαμβάνει ο έλεγχος του ζευγαριού;
Ο έλεγχος του ζευγαριού σε περιπτώσεις υπογονιμότητας ξεκινά συνήθως με τη λήψη ιατρικού ιστορικού και την αξιολόγηση παραγόντων που μπορεί να επηρεάζουν τη γονιμότητα.
Στη γυναίκα αξιολογούνται μεταξύ άλλων, ο εμμηνορροϊκός κύκλος και η ωορρηξία, ενώ το γυναικολογικό υπερηχογράφημα παρέχει σημαντικές πληροφορίες για τη μήτρα και τις ωοθήκες. Επίσης, ανάλογα με το ιστορικό και τα ευρήματα, μπορεί να πραγματοποιηθεί ορμονικός έλεγχος ή σαλπιγγογραφία.
Παράλληλα, στον άνδρα βασική εξέταση αποτελεί το σπερμοδιάγραμμα, μέσω του οποίου αξιολογούνται σημαντικά χαρακτηριστικά του σπέρματος. Ακόμα, σημαντικό ρόλο παίζουν και οι αιματολογικές εξετάσεις οι οποίες πολλές φορές είναι απαραίτητες για περαιτέρω διερεύνηση.
Πώς αντιμετωπίζεται η υπογονιμότητα;
Η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας προσαρμόζεται στα αίτια που έχουν εντοπιστεί και στα χαρακτηριστικά κάθε ζευγαριού.
Αναλυτικότερα, σε περιπτώσεις που υπάρχει διαταραχή της ωορρηξίας, ο γυναικολόγος μπορεί να προτείνει φαρμακευτική αγωγή για την πρόκληση ή τη ρύθμισή της, με παράλληλη παρακολούθηση του κύκλου. Σε διαφορετική περίπτωση όταν εντοπίζονται προβλήματα στη μήτρα ή στην πύελο, όπως πολύποδες, ινομυώματα ή ενδομήτριες συμφύσεις μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση, συνήθως με υστεροσκόπηση ή λαπαροσκόπηση, ανάλογα με την περίπτωση.
Επιπλέον, εφόσον η φυσική σύλληψη παραμένει δύσκολη, μπορούν να εξεταστεί η επιλογή υποβοηθούμενης αναπαραγωγής – IVF.
Ο Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος Αδάμ Σ. Μιλτιάδης, με εξειδίκευση στην IVF – Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή, παρέχει εξατομικευμένη καθοδήγηση για τη διερεύνηση της υπογονιμότητας και τη διαμόρφωση της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης.
Επικοινωνήστε με τον ιατρό και προγραμματίστε το ραντεβού σας.
